Konuk: Recep IŞIKTAŞ
Çağdaş anlatı metinlerinde aşk, artık yalnızca bir duygu değil; aynı zamanda bir sınanma alanı olarak karşımıza çıkıyor. Bu metin de Siyajin ve Rohat karakterleri üzerinden, sevginin mesafe, kıskançlık, zaman ve toplumsal gerçekliklerle nasıl dönüşüme uğradığını gösteren güçlü bir anlatı sunuyor.
Metin boyunca dikkat çeken en önemli unsur; duyguların büyük olaylardan ziyade küçük anlar, kısa diyaloglar ve sessizlikler içinde derinleşmesidir. “Sadece kalpler vardı” hissine ulaşan bu anlatı, modern ilişkilerin kırılgan yapısını gözler önüne sererken, aynı zamanda sadakat, seçim ve bağlılık gibi kavramları da sorgulamaya açıyor.
Bu söyleşide, metnin sunduğu aşk anlatısını; karakterlerin iç dünyaları, ilişkisel gerilimleri ve duygusal karar anları üzerinden, doğrudan metnin içinden hareketle konuşacağız.
“Zaten paylaşılacak biri değilim” ifadesi, aşkı sahiplenme üzerinden tanımlayan bir yaklaşım içeriyor. Bu cümleyle kurduğunuz sevgi anlayışını nasıl açıklarsınız?
Öncelikle sevgi, sahip olmak değildir. Çünkü sahip olunan şey ölür, donar, ruhunu yitirir. Sevgi dediğimiz şey, iki bedenin yakınlığı da değildir. İki varlığın, görünmeyen bir yerde birbirine emanet edilmesidir. Orada ne sahiplik vardır ne de bölüşmek. Orada sadece bir sır vardır. Birbirini seçmeye devam eden iki ruhun, zamanın eskitemediği bir yankısı.
Metinde sıkça hissedilen kıskançlık duygusu, “Meşgul ne demek…” gibi iç monologlarla görünür oluyor. Kıskançlığı ilişkinin doğal bir parçası mı yoksa bir kırılma noktası olarak mı ele aldınız?
Kıskanlıkçlık tek başına ne tamamen doğal ve gerekli’dir ne de sarsıcı olarak yıkıcıdır. Aslında o, ilişkinin yaşandığını ortaya çıkaran bir sinyaldir. Metne baktığımızda, kıskançlık doğrudan açıkça dile getirilmese bile ilişkinin içinde örtük bir duygu olarak var-ama yıkıcı değil, daha çok bağın derinliğini gösteren bir his gibi duruyor. Metindeki ilişkiyi düşündüğümüzde (Rohat ve Siyajin), aralarındaki bağ: Mesafeye rağmen kopmuyor, sürekli iletişimle besleniyor, birbirini kısıtlamıyor, aksine özlemle büyüyor. Bu da bize şunu gösteriyor: Bu ilişkide kıskançlık ilişkinin ne bir doğan parçası ne de bir ‘’kırılma noktası’’ değildir, hatta baskın bir duygu bile değil. Onun yerine daha çok: özlem, bağlılık ve kaybetme korkusunun sessiz hali olarak ele alınıyor.
“Uzakta olmak bir şey değiştirmeyecek” ifadesi, mesafeye rağmen sürdürülen bir bağlılığı gösteriyor. Sizce mesafe, aşkı güçlendiren mi yoksa zorlayan bir unsur mu?
Bence mesafe, ilişkinin karakterini ortaya çıkaran bir test gibidir. Doğru iletişim, güven ve karşılıklı anlayış varsa, mesafe duyguları derinleştirir. Partnerin değerini daha çok hissettirir ve bireysel olarak da büyümeyi sağlar. Ama bu unsurlar eksikse, mesafe zorlayıcı olabilir; belirsizlik, kıskançlık ve yalnızlık duygularını tetikleyebilir. Yani mesafe kendisi iyi ya da kötü değil, onu nasıl yönettiğimiz belirleyici oluyor.
“Ben onu seçmem… Çünkü ben seçimimi yaptım” cümlesi, karakterin net bir duruşunu ortaya koyuyor. Aşkı bir seçim olarak mı kurguladınız, yoksa bir kader olarak mı?
Karakterlerim için ilişkinin ilk kıvılcımı rastlantısal ve kaderin bir oyunu gibi başlıyor; tesadüfler onları araya getiriyor. Ama zaman ilerledikçe her adım bilinçli bir seçime, iradeye bağlı hale geliyor. ‘’ben onu seçmem çünkü seçimimi yaptım’’ cümlesiyle de bunu vurguluyoruz: aşk ne bir kader ne de bir seçim olarak kurgulandı, sorumluluk ve bilinçli bir duruş olarak kurgulandı.
Metinde “Sevmek güzel ama… Hayat sadece duyguyla yürümüyor” gibi gerçekçi bir karşı ses de var. Bu karşıt bakış açısını özellikle mi yerleştirdiniz?
Evet, kesinlikle. Bu karşıt bakış açısı, aşkın güzelliğini yüceltirken, hayatı sorumluluk ve gerçeklerini unutmamayı hatırlatmak için bilinçli olarak yerleştirildi. Böylece karakterler hem duygularını yaşarken hem de seçimlerinin ve iradelerinin farkında oluyor; metin hem romantik hem de gerçekçi bir denge kazanıyor.
“Bu sadece bir ayrılık değildi… Geri dönüşü olan bir gidişti” ifadesi, ayrılığı farklı bir düzlemde ele alıyor. Ayrılık sizin metninizde bir son mu yoksa dönüşüm mü?
Ayrılık metinde daima yaşam olarak bir sondur, çünkü bir bağ kopar ve günlük gerçeklik devam eder. Ama ruhen, bir başlangıçtır; içsel dönüşümün, farkındalığın ve yeniden keşfin kapısını aralar. Bu gidiş, sadece uzaklaşmak değil, aynı zamanda kendine ve aşka dair yeni bir derinlik kazanma yolculuğudur.
“Ben seninleyim” – “Ben de” gibi kısa ama yoğun diyaloglar dikkat çekiyor. Minimal diyaloglarla derin duygular kurma tercihiniz bilinçli mi?
Evet, tamamen bilinçli bir tercih. Kısa, öz ve minimal diyaloglar, duyguların en çıplak hâlini ortaya çıkarıyor; sözcükler az, ama yükleri çok oluyor. Bu, karakterler arasındaki bağı derinleştiriyor ve okuyucunun kendi duygusal deneyimiyle metni doldurmasına alan bırakıyor. Sessizlik ve sadelik, çoğu zaman kelimelerin kendisinden daha güçlü bir duygu taşıyabilir.
Metinde gündelik hayat (kahve, yürüyüş, sohbet) ile büyük duygular iç içe ilerliyor. Bu sıradanlık içinde aşkı anlatmak sizin için ne ifade ediyor?
Sıradanlık içinde aşkı anlatmak, en küçük anlarda duygunun varlığını hissettirmek demek: bir kahve molasında, yürüyüş sırasında, ya da basit bir sohbette bile. Büyük jestlere gerek yok; aşk, günlük hayatın ritmiyle, küçük seçimlerle ve farkındalıklarıyla da büyür ve gerçekliğini buralarda da gösterebildiğini ifade ediyor.
“Ev çok sessiz” gibi ifadelerle yalnızlık, mekân üzerinden kuruluyor. Mekânın duyguyu taşıyan bir unsur olarak kullanımı sizin için ne kadar önemli?
Mekân, duyguyu taşımanın ve yoğunlaştırmanın en önemli araçlarından biri. Sessiz bir ev, ya da boş bir sokak veya dağınık bir oda, yalnızlığı, özlemi veya içsel çalkantıyı doğrudan hissettirir. Mekân, karakterin ruh halini yansıtır ve okuyucuya duyguyu yalnızca kelimelerle değil, ortamın kendi diliyle de hissettirir. Bu yüzden mekân kullanımı benim için sadece bir arka plan değil, duygunun kendisi kadar önemli bir anlatım aracıdır.
“Her sabah seninle başlamak istiyorum” gibi cümleler, aşkın süreklilik arzusunu gösteriyor. Bu metinde aşk, anlık bir duygu mu yoksa bir yaşam biçimi mi?
Bu metinde aşk, bir anlık his değil; ruhun derinliklerinden doğan, her sabah yeniden doğmayı seçen bir varoluş biçimi. ‘Her sabah seninle başlamak’ arzusu, zamanın ve mekânın ötesinde bir bağlılığı, sessiz bir ritmi ve içten içe büyüyen bir sadakati taşır. Aşk, burada yalnızca duygu değil; kalbin, bilinçli iradenin ve varlığın kendisiyle bütünleştiği, deruni bir yaşam pratiğidir.
Metnin ilerleyen bölümlerinde ilişkinin resmiyete dökülmesi (nişan, nikâh) dikkat çekiyor. Aşkın bu kurumsal boyuta taşınmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Kurumsal boyut, aşkın günlük yaşamla uyumlu bir çerçeveye oturmasını sağlar; kendi yaşamını kurmak artık toplumsal olarak da resmileşmeyi gerektiriyor. Bu düzen, güven ve süreklilik sunar, ilişkileri sağlamlaştırır. Ancak aşkın özü, görünmez bir ritimle ruhun derinliklerinde atmaya devam eder; seçim, farkındalık ve içsel bağlılık olmadan sadece kurumsal form, aşkı eksik bırakır. Yani kurumsallık gerekli ve değerli, ama aşkın mistik ve deruni yönüyle birleştiğinde tamamlanır.
“Asıl ölüm… İnsanın kendi vicdanının içinde yaşayamamakmış” cümlesi, metnin en çarpıcı varoluşsal ifadelerinden biri. Bu noktada aşk ile vicdan arasında nasıl bir bağ kuruyorsunuz?
Metindeki o söz, varoluşun en çıplak gerçeğini söylüyor: Asıl ölüm, insanın kendi vicdaninde huzur bulamaması. Aşk, vicdanın rehberliğinde yaşam bulur; vicdanla uyumlu bir aşk, ruhun derinliklerinde ışığa dönüşür. Vicdan sessiz kalırsa, aşk ne kadar güçlü olursa olsun kaybolur, eksik ve yarım kalır. Bu yüzden aşk ve vicdan, birbirini tamamlayan iki içsel pusuladır; biri olmadan diğeri tam anlamını yaşayamaz. Asıl ölüm, işte bu uyumsuzlukta, vicdanın gölgesinde aşkın ışığını görememekte başlar.
Metnin bazı bölümlerinde aşk neredeyse bir “yas” hâline dönüşüyor. Aşkın kayıpla ilişkisini bilinçli olarak mı kurdunuz?
Evet, bilinçli bir tercih. Aşk, sadece mutluluk ve tutkudan ibaret değil; kayıp ve eksiklikle de şekillenir. Metinde aşkın yasını göstermek, onun kırılganlığını ve ruhun derinliğini hissettirmek için kullanıldı. Kayıp, aşkın varlığını görünür kılar ve onu yaşamın tüm renklerini kapsayan bir deneyim hâline getirir.
“Sadece iki şey vardı: Rohat ve Siyajin” ifadesi, dünyanın geri kalanını dışlayan bir yoğunluk içeriyor. Bu tür bir aşk anlayışını ideal mi yoksa tehlikeli mi görüyorsunuz?
Bu tür bir aşk hem ideal hem de tehlikeli bir sınırda duruyor. İdeal, çünkü iki ruhun birbirinde kaybolduğu, tüm dikkatin ve bağlılığın tek bir bağa yöneldiği saf bir yoğunluk sunuyor. Tehlikeli, çünkü dünya ve kendilik algısı geri plana itildiğinde, aşk tek başına var olamaz; ruhun ve yaşamın diğer yönleri göz ardı edildiğinde eksik ve kırılgan hâle gelir. Yani bu aşk, yoğunluğu ve saflığıyla büyüleyici, ama dengesi korunmadığında içsel bir fırtınaya dönüşebilecek bir deneyimdir.
Metnin genelinde hissedilen duygu; sevgi, bağlılık, kaygı ve korku arasında gidip geliyor. Bu duygusal dengeyi kurarken nasıl bir anlatı stratejisi izlediniz?
Duygusal dengeyi, karakterlerin iç dünyasının ritmiyle kurdum. Sevgi ve bağlılık anlarını, kaygı ve korkunun gölgesiyle birlikte vererek, duyguların tek boyutlu olmadığını göstermek istedim. Minimal diyaloglar, sessizlikler ve mekân betimlemeleriyle okuyucunun bu dalgalanmayı hissetmesini sağladım. Amaç, sadece bir duygu yelpazesi sunmak değil; okuru, karakterlerin içsel ritmine, seçimlerine ve vicdanlarının derinliğine ortak kılmak.
YORUM
Recep Işıktaş’ın bu anlatısı, aşkı romantize etmekten çok, onu tüm kırılganlığı ve gerçekliğiyle ortaya koyan bir metin olarak dikkat çekiyor. Küçük anlar, kısa diyaloglar ve sessizlikler üzerinden kurulan bu yapı; okuru büyük dramatik sahnelerden ziyade, içsel derinliklere yönlendiriyor.
Metnin en güçlü yanı, aşkı tek boyutlu bir mutluluk olarak sunmaması; aksine kıskançlık, mesafe, belirsizlik ve hatta kayıp gibi unsurlarla birlikte ele almasıdır. Bu yönüyle anlatı, modern ilişkilerin karmaşık doğasını başarılı bir şekilde yansıtıyor.
Sonuç olarak bu metin, aşkı yalnızca yaşanan bir duygu değil; seçilen, sürdürülen ve bazen de bedeli ödenen bir varoluş biçimi olarak ele alıyor. Okuru hem duygusal hem de düşünsel olarak içine çeken bu anlatı, çağdaş aşk hikâyeleri içinde dikkat çekici bir yerde duruyor.
Ben Nurhayat Teke, başka bir söyleşide buluşmak üzere hoş kalın.
Eğitimci, Kitap Editörü ve Kitap Yorumcusu
nurhayattt.teke26@gmail.com
