Edebiyatın mutfağına, kuramına ve eleştirisine dair bakışlar.

Bünyamin DURALİ, Serdar Koçak’ın “hal-ü etvar” başlıklı şiirinden yola çıkarak günümüz “merkez şiir” anlayışını ve bu anlayışın ürettiği estetikten uzak, özen gösterilmemiş metinleri sert bir dille eleştirmektedir.

NURHAYAT TEKE ile SÖYLEŞİ / YORUM köşesinin bu bölümünde, İdris Kenç’in Bir Nefeslik Zaman adlı eseri; zaman, ölüm, kader ve insan belleğinin varoluşsal sınırları ekseninde derinlikli bir çözüme kavuşturuluyor.

Erinç BÜYÜKAŞIK’ın bu kapsamlı incelemesi; Homeros’un İlyada ve Odysseia destanlarını sıradan birer kahramanlık macerası olmanın ötesine taşıyarak edebiyat, tarih ve psikolojinin kesişim noktasında ele alıyor.

Seyhan Can’ın yazısı Ezop’tan La Fontaine’e ve Orhan Veli’nin çevirisine uzanan klasik hikâyenin perde arkasındaki trajik doğa gerçeğini gözler önüne seriyor.

Lucia Cupertino’nun kaleme aldığı bu deneme, Japon sanatçı Ayumi Shibata’nın narin washi kâğıdıyla kurduğu büyüleyici dünyalardan yola çıkarak edebiyatın, imgelem ve gerçeklik üzerinden yeni evrenler inşa etme gücünü sorguluyor.

Turan HORZUM, Sait Faik ve Raymond Carver’ın izlediği minör ve sıradan anların büyük kırılmalarını yansıtan modern öykü geleneğini, Bulgar yazar Yordanka Beleva’nın Keder adlı kitabı üzerinden inceliyor.

M.Ali GÜNER, hayatın kalıplarına ve başkalarının doğrularına boyun eğmek yerine kendi iç sesini dinlemeye cesaret eden bir insanın esneme, dönüşme ve büyüyü yeniden keşfetme hikâyesini anlatıyor.

Eğitimci, şair ve editör Nurhayat TEKE’nin yazar Zerrin OKTAY ile Cemal Sami romanı üzerine gerçekleştirdiği bu derinlikli söyleşi; bireyin doğadan kente uzanan varoluş serüvenini masaya yatırıyor.

Hayrettin GEÇKİN, Ayhan Genç’in Lilura -İçimdeki Lirik Şarkı adlı eseri üzerinden şekillenen bu metinde; çocukluk anılarına dönüşler, şiir yolculukları, toplumsal acılar ve direnç temaları eşliğinde şairle adeta dertleşmektedir.

Gürbüz DEMİR’in bu deneme seçkisi; tarihsel vicdan muhasebelerinden gündelik hayatın yozlaşmasına, usta-çırak ilişkisini yitiren modern dünyanın çıkmazlarından samimi dostluklara ve faşizmin absürt yüzüne kadar geniş bir yelpazeyi ele alıyor.

Erinç BÜYÜKAŞIK’tan Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü ile İhsan Oktay Anar’ın Puslu Kıtalar Atlası romanlarını “çağa düşme” ve fırlatılmışlık ekseninde karşılaştıran bu kapsamlı inceleme.

Havva AĞRAL, “Post-Truth, Onur ve Algoritma” başlıklı yazısında; hakikatin duygularla gölgelendiği, algoritmaların insan onurunu ve zihnini manipüle ettiği dijital çağımızı sinemadan tarihe uzanan güçlü referanslarla masaya yatırıyor.

Nurhayat TEKE’nin hazırladığı bu çarpıcı söyleşide, çağdaş Türk şiirinin özgün seslerinden Ayfer KARAKAŞ’ın varoluş sancılarını, içsel parçalanmaları ve dilin sınırlarını zorlayan poetikasını masaya yatırdığı Dirilerin Yası kitabı tüm derinliğiyle ele alınıyor

Seyhan CAN’ın kalemiyle “Tayyareyle Atina, Oradan da Girit…”, Ege’nin mavi sularında yankılanan kadim mitlerin, ortak Akdeniz kültürünün ve mübadeleyle bölünmüş ortak bir coğrafyanın izini süren samimi bir gezi yazısıdır.

Mesut ŞENOL’un kaleme aldığı bu yazı, Rönesans’ı yalnızca klasik kültürün canlanması olarak değil, insanın çok boyutlu bir varlık olarak yeniden keşfedildiği derin bir zihniyet dönüşümü şeklinde ele alıyor.

İlkay COŞKUN’un Havamız Olsun adlı eseri, hava, su ve mevsimler gibi doğa unsurlarını yalnızca fiziksel birer gerçeklik olarak değil; insanın iç dünyasını, ahlaki duruşunu ve varoluşsal arayışını anlamlandıran çok katmanlı metaforlar olarak ele alıyor.

Mesut ŞENOL, bu denemesinde edebiyatçının içsel dünyası ile toplumsal sorumluluğu arasındaki hassas dengeyi masaya yatırıyor.

Erinç BÜYÜKAŞIK, anlatının kökenini saf bir yaratılış coşkusundan ziyade insanın kaosla kurduğu ontolojik bir pazarlık ve yas tutma biçimi olarak ele alıyor.

Nurhayat TEKE’nin yazar Engin KÜKRER ile gerçekleştirdiği bu derinlikli söyleşi; sıkışmışlık, yabancılaşma ve varoluşsal gerilim ekseninde şekillenen “Kulübedekiler” adlı öykü kitabının arka planını gözler önüne seriyor.

Yazar Bünyamin DURALİ’nin şiir, ideoloji ve edebiyat gelenekleri üzerine kaleme aldığı bu düşündürücü metin; şiirde dogmatik ve sekter yaklaşımları eleştirirken, farklı dünya görüşlerine sahip şairlerin eserlerine karşı geliştirilmesi gereken estetik ve kapsayıcı yaklaşımın altını çiziyor.

Cihat YILDIZ, bu yazısında Oscar Wilde’ın başyapıtı Dorian Gray’in Portresi, Carl Gustav Jung’un psikoanalitik arketipleri ışığında incelendiğinde, estetik bir romandan öte, insan psişesinin derinliklerindeki trajik bir bölünmenin hikâyesine dönüştüğünü vurguluyor.

Havva AĞRAL’ın bu metni, yokluk, pedofili, çocuk istismarı ve savaş gibi insan zihnini derinden sarsan ağır toplumsal meselelerin sinema, edebiyat ve gerçek dünya ekseninde ele alıyor.

Rıfat MERTOĞLU’nun hafıza, acı, sürgün ve dengbêjlik geleneği ekseninde şekillenen romanı Dengbêjin Dönüşü, Nurhayat Teke’nin kaleminden derinlemesine bir söyleşi ve incelemeyle ele alınıyor. Eserdeki bireysel ve toplumsal katmanların, modern insanın yabancılaşmasının ve “söz”ün iyileştirici gücünün masaya yatırıldığı bu çalışma, okuyucuyu hem hüzünlü hem de direniş dolu bir kültürel hafıza yolculuğuna davet ediyor.

Erinç BÜYÜKAŞIK’ın bu yazısında; Gılgamış Destanı’nın mitolojik ve teolojik köklerinden Enuma Eliş’in kozmik savaşlarına, Çatalhöyük’ün evcil ekonomi ile yabanıl sembolizm arasındaki çelişkili yapısına insanlık tarihinin en kadim anlatıları, mitleri ve inanç sistemleri antropolojik, felsefi ve edebi bir perspektifle ele alınmaktadır.

Bünyamin DURALİ, bu metninde edebiyat eleştirisinde yapıt ile yazarın kişiliğinin kesin çizgilerle ayrılması gerektiğini irdeliyor.

Mesut ŞENOL’un çevirdiği Dr. Lera Boroditsky ile gerçekleştirilen bu röportaj; dilin düşünce, hafıza ve kültür üzerindeki derin etkilerini bilişsel bilim ve dilbilim penceresinden ele alıyor.

Cihat YILDIZ, Andrei Tarkovsky’nin Nostalghia (1983) filmindeki sarsıcı “Bir Delinin Haykırışı” sahnesini odağına alan bu yazı, Domenico karakterinin modern dünyaya yönelttiği felsefi eleştirileri ve onun “deli bilge” kimliği üzerinden toplumsal duyarsızlığı derinlemesine irdeliyor.

Hayrettin GEÇKİN’in şiir evrenine ve içsel yolculuğuna ışık tutan Lirdemeti, okuru vicdanın, acının ve hayatı yeniden kurma çabasının izinde derin bir sorgulamaya davet ediyor.

Nurhayat TEKE’nin konuk ettiği şair Arif Onur Solak ile gerçekleştirilen bu söyleşi, Ecza Deposu kitabının şiir evreni üzerinden modern insanın içsel dağınıklığını, geç kalmışlık duygusunu ve çağın politik gerçekliklerini ele alıyor.

Fatih OTO’nun kaleme aldığı bu kapsamlı metin, felsefenin İlk Çağ’da ortaya çıkışından başlayarak Thales, Pisagor, Sofistler, Sokrates ve Aristoteles gibi temel figürlerin düşünce sistemleri üzerinden aklın, bilginin ve ahlakın gelişimini inceliyor.

Nurhayat TEKE’nin İlhami Sidar’la gerçekleştirdiği bu kapsamlı söyleşi; yazarın Bizi Tüketen Ateş adlı romanının arka planını, savaş ve aşk metaforlarını, hafıza-mekân ilişkisini ve çok dilliliğin karakter dünyasına etkilerini derinlemesine masaya yatırıyor.

Filiz CİVANER’in kaleme aldığı bu özgün edebiyat denemesi; John Steinbeck’in Gazap Üzümleri, Fareler ve İnsanlar ve Cennetin Doğusu gibi ölümsüz eserleri üzerinden yazarın insan onuruna, umuda ve doğaya bakışını derinlemesine inceliyor.

Erinç BÜYÜKAŞIK, bu yazısında Deniz Göktaş’ın “Ölü Deniz” (2026) adlı stand-up gösterisini inceleyerek, Türkiye’deki politik mizahın geleneksel hiciv çizgisinden sıyrılıp siyasetin bireyin gündelik hayatına, psikolojisine ve bedenine sızan etkisini ele aldığını belirtmektedir.

Emin SALMAN’ın kaleminden dilin, sözcüklerin ve kelamın insan varoluşundaki mutlak gücünü, mülkiyet ve inanç kıskacındaki toplumsal açmazlar üzerinden sorgulayan derinlikli bir felsefi anlatı.

Nurhayat TEKE kaleme aldığı röportaj ışığında “Şair ve Korkuları” izleğiyle Onur AKYIL’ın şiirindeki kavram dünyası, şair ve okurun edebiyat dünyasındaki konumu radikal bir biçimde sorguluyor.

Ruşen Doğan NAR’ın bu metni, distopya türünün asıl amacının geleceği tahmin etmek değil, muhtemel felaket senaryolarına karşı toplumu uyararak önlem alma motivasyonu sağlamak olduğunu vurguluyor.

Levent ARIÇ bu etkileyici yazısı, Homeros’tan Halikarnas Balıkçısı’na, Nâzım Hikmet’ten Ahmed Arif’e kadar uzanan zengin bir mirasla, Anadolu coğrafyasının toplumsal trajedilerini, köklü acılarını ve bitmek bilmeyen edebi bereketini gözler önüne seriyor.

Erinç BÜYÜKAŞIK, bu makalesinde, Türkiye modernleşmesinin en sancılı kesiti olan 1950-1980 dönemini, devletin monolitik ve doğrusal ilerleme söyleminin ötesine geçerek sivil bir perspektifle masaya yatırıyor.

Bünyamin DURALİ’nin “Poetik Notlar” başlığı altında bir araya getirdiği bu üç parçalı metin, toplumsal yozlaşma, mekanikleşen sanat algısı ve edebiyat dünyasının etik sınırları üzerine inşa edilmiş sarsıcı bir eleştiridir.

Enver KARAHAN’ın bu yazısı; Notre Dame’ın Kamburu romanını sadece bir aşk ve dram hikayesi olarak değil; mimari, kader, toplumsal ikiyüzlülük, adalet ve bastırılmış duygular ekseninde ele alan edebi bir incelemedir.